Tôi được Báo Thanh Niên
cử sang Singapore làm phóng viên thường trú. Công việc đầu tiên tôi
phải làm là xin giấy phép mở văn phòng. Tìm hiểu trên internet, tôi
biết đầu tiên tôi phải nộp hồ sơ đến Bộ Thông tin - Truyền thông và
Nghệ thuật (MICA), và người nhận hồ sơ là bà Yeong Yoon Ying, Giám đốc
Vụ Quan hệ báo chí, Thư ký báo chí của Bộ trưởng cố vấn Lý Quang Diệu.
Tôi hoàn tất các giấy tờ cần thiết (không quá nhiều thứ như lần xin
giấy phép ở Thái Lan), scan rồi kèm e-mail gửi tất cả cho bà Yeong. Khi
tôi gửi e-mail là đã 5 giờ chiều, vậy mà sau đó không lâu tôi nhận ngay
được e-mail phúc đáp. Cách làm của bà Yeong thật hay: Thay vì "trả
lời" (reply), bà "chuyển tiếp" (forward) chính cái e-mail của tôi cho
tôi và một số nhân viên của bà. Trong mail "chuyển tiếp", bà cảm ơn
nguyện vọng mở văn phòng của Báo Thanh Niên và hứa sẽ nhanh
chóng giải quyết. Như vậy, chỉ bằng một động tác đơn giản, bà Yeong làm
được nhiều việc: Với tôi, bà cho một "biên nhận" và một lời hứa, đồng
thời cũng cho tôi một số địa chỉ nhân viên của bà mà tôi có thể liên
lạc khi cần; với các nhân viên của bà, đó là một cách thông tin, một sự
giao việc rằng họ có trách nhiệm lưu giữ hồ sơ của tôi và sẽ tham gia
giải quyết việc này. Tôi rất ấn tượng.
Ngày hôm sau, tôi lại nhận được e-mail của bà Yeong thông báo chấp
nhận việc cơ quan báo chí đầu tiên của Việt Nam lập văn phòng ở
Singapore, và nói sẽ viết thư giới thiệu lên Bộ Nhân lực (MOM) để tôi
sang đó làm giấy phép cư trú và làm việc (Employment Pass - EP). Liền
sau đó, một nhân viên của bà gửi e-mail có địa chỉ trang web của MOM,
nơi tôi có thể vào để tải mẫu hồ sơ xin EP về.
Làm xong bộ hồ sơ EP (cũng rất đơn giản), tôi cầm đến bưu điện gần
nhà nộp. Tại tất cả các bưu điện ở Singapore, mỗi máy tính đều có phần
mềm nhận hồ sơ xin các kiểu giấy phép lao động và cư trú đối với người
nước ngoài do MOM cấp. Nhân viên bưu điện mở form có sẵn trên máy tính,
kiểm tra hồ sơ có đủ các giấy tờ, các chữ ký và các thông tin cơ bản
không. Nếu đầy đủ, họ điền vào form, thu lệ phí và in biên nhận cho
khách, rồi chuyển hồ sơ về MOM ngay trong ngày. Hồ sơ của tôi thiếu một
số thông tin đáng kể, nhưng "qua" được nhờ cái "bảo chứng" từ bà Yeong.
Thời gian xét cấp EP khoảng 2 tuần. Mỗi tháng, MOM cấp hàng chục
ngàn giấy phép kiểu này cho người nước ngoài. Sang đến tuần thứ hai,
tôi bắt đầu gửi e-mail lên MOM để thăm dò kết quả, và bất ngờ nhận được
hồi âm rằng hồ sơ của tôi bị trả về. Trong hồ sơ gửi trả, người ta kèm
một tờ giấy theo mẫu của MOM, đánh dấu những thứ tôi chưa hoàn chỉnh.
Quan trọng nhất họ yêu cầu tôi phải đi đăng ký với Cục Quản lý thuế và
doanh nghiệp trước.
Kinh nghiệm ở Thái Lan giúp tôi biết tôi không cần đi đăng ký bên
thương mại. Vì vậy, tôi viết một e-mail đồng gửi cho MOM và bà Yeong,
trong đó tôi định nghĩa một số khái niệm MOM dùng, theo cách hiểu của
tôi. Và với cách hiểu như thế, tôi không thuộc diện phải làm việc với
bên thương mại. Khoảng 20 phút sau, tôi nhận được e-mail của bà Yeong
nói rằng bà vừa điện thoại sang bên MOM, và tôi hãy chờ được bên ấy
hướng dẫn tiếp. Chừng 10 phút sau nữa, một nhân viên của MOM điện thoại
cho tôi, nói rằng tôi phải đi đăng ký với bên quản lý doanh nghiệp
trước nếu muốn được cấp EP, vì đó là luật. Tôi đề nghị anh ta xem kỹ
lại nội dung e-mail tôi vừa gửi, và nếu thực sự tôi không đúng thì tôi
sẽ làm theo yêu cầu của MOM. Chưa đầy 30 phút sau, anh ta điện thoại
lại nói rằng MOM đồng ý, với điều kiện tôi phải có một thư bảo lãnh của
Báo Thanh Niên về tài chính cũng như các vấn đề pháp lý trong thời gian
tôi hoạt động ở Singapore. Chuyện này thì quá dễ, chỉ trong vòng chưa
đầy 1 tiếng đồng hồ, tôi đã có một cái thư như thế từ Việt Nam scan gửi
sang.
Hôm sau theo đúng hẹn, tôi cầm toàn bộ giấy tờ đến MOM. Khi tôi gần
đến nơi thì họ đã điện thoại hỏi đến chưa. Tôi trình lại bộ hồ sơ cũ và
thư bảo lãnh. Họ thấy thư không phải bản gốc, nhưng con dấu, chữ ký và
tên người ký là đúng thì đồng ý.
Tại phòng nhận EP, cùng lúc có hàng trăm người nước ngoài chờ đợi và
đến hơn 30 nhân viên tiếp khách. Mỗi nhân viên đều phải đưa cho khách
một phiếu thăm dò. Khách đánh giá về người nhân viên trên 3 tiêu chí:
lịch sự và nhã nhặn, giải thích thông tin đầy đủ và rõ ràng, và hiệu
quả thời gian. Đây là cơ sở đánh giá nhân viên nhà nước theo chính sách
tương quan hóa mức lương và hiệu quả phục vụ mà Chính phủ Singapore
đang từng bước tạo lập. Báo chí cũng vừa công bố chính phủ sẽ thưởng
cuối năm 2007 cho những nhân viên tốt nửa tháng lương và người xuất sắc
0,8 tháng.
Cuối tuần trước, MICA tổ chức buổi gặp gỡ báo chí thường niên. Tôi
đến chào ra mắt bà Yeong. Bà mừng rỡ như thể đón con cháu lâu ngày về
thăm quê. Bà dắt tay tôi đến giới thiệu với ông Bộ trưởng MICA. Trước
mặt sếp cùng hàng trăm phóng viên trong ngoài nước, bà hùng hồn tuyên
bố: "Theo quy định của Singapore, cơ quan truyền thông nước ngoài sang
đây thường trú phải thuê ít nhất một phóng viên địa phương. Nhưng tôi
biết tờ Báo Thanh Niên, tôi biết sếp cô ấy nên đồng ý ngay, dù rằng tờ
báo này chẳng hề có ý định thuê một người địa phương nào!". Lại một sự
khôn ngoan, nhạy bén và linh hoạt của bà Yeong.
T.M
