Tiêu được giá nhưng nông dân Bà Rịa - Vũng Tàu lại canh cánh nỗi lo mất mùa vì các loại sâu bệnh. Ảnh: Huỳnh Liên

Từ năm 2000, giá tiêu trên thị trường sụt giảm đã làm nản lòng người trồng tiêu. Mặc dù vậy, diện tích cây hồ tiêu tại Bà Rịa - Vũng Tàu vẫn tiếp tục được nông dân duy trì. Có điều khi hạt tiêu có giá thì nông dân lại canh cánh nỗi lo mất mùa.

THỜI CƠ VÀNG CỦA HỒ TIÊU

Theo Trung tâm Khuyến nông quốc gia, từ đầu tháng 5-2007, giá tiêu trên thế giới đãõ lên đến 3.500USD/tấn, giá thu mua trong nước cũng tăng từ 25.000 đồng/kg lên đến 60.000 đồng/kg (loại tốt). Đây chưa phải là mức giá cao nhất trong vòng 20 năm qua, nhưng từ năm 2001 đến nay thì giá này đã đạt mức kỷ lục và gấp 2 lần so với năm 2006. Nguyên nhân giá tiêu tăng là do nhu cầu của thế giới tăng mạnh. Sản lượng các nước trồng tiêu nhiều như Ấn Độ, Indonesia giảm mạnh; Việt Nam cũng nằm trong quỹ đạo giảm sản lượng (mức giảm của Việt Nam thấp hơn so với Ấn Độ, Indonesia). Và thời điểm này được Hiệp hội Hồ tiêu Việt Nam gọi là “thời cơ vàng của người trồng tiêu”.

Tiêu là cây công nghiệp dài ngày phù hợp với chất đất của Bà Rịa-Vũng Tàu. So với cây trồng khác, tiêu có thể cho lợi nhuận cao so với các loại cây trồng khác trên cùng một diện tích. Vì vậy, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã định hướng đến năm 2010, Bà Rịa - Vũng Tàu phát triển 8.350 ha tiêu, sản lượng đạt 14.200 tấn. Theo thống kê của Trung tâm Khuyến nông và Giống nông nghiệp tỉnh, nếu như năm 1996 cả tỉnh chỉ có 764 ha tiêu thì đến nay đã là 7.500 ha; đặc biệt, trong giai đoạn tiêu rớt giá, nhiều nơi chuyển đổi cây trồng nhưng cây tiêu vẫn phát triển mạnh tại đây.

NGƯỜI TRỒNG TIÊU VẪN CHƯA YÊN TÂM

Thời cơ “vàng” cho người trồng tiêu đã đến, nhưng người trồng tiêu vẫn còn canh cánh nỗi lo “được giá nhưng lại mất mùa”. Hiện nay, 90% diện tích tiêu trên địa bàn tỉnh sử dụng cây sống để làm trụ. Từ cuối năm 2004, cây vông làm trụ tiêu đã bị ong ký sinh gây hại với tỷ lệ cây bị bệnh và đổ ngã lên đến 75%. Đây chính là nguyên nhân làm cho năng suất tiêu giảm mạnh trong 2 năm qua. Và đến nay, bệnh chết nhanh trên cây tiêu, ong ký sinh trên nọc vông vẫn chưa có biện pháp phòng trị hiệu quả. Để giải quyết hiện tượng cây vông bị sâu bệnh, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã khuyến cáo người nông dân thay thế bằng nọc bê tông và lựa chọn cây khác, nhưng chi phí cao nên vẫn chưa được người nông dân áp dụng rộng rãi. Một hạn chế khác của hạt tiêu Bà Rịa-Vũng Tàu là chất lượng tiêu không đồng đều do người trồng tiêu sử dụng nhiều loại giống có chất lượng khác nhau. Theo thống kê của Trung tâm Khuyến nông và Giống nông nghiệp tỉnh, hiện đang có 7 giống tiêu được bà con nông dân trồng, mỗi loại có chất lượng và năng suất khác nhau. Ngoài ra, một điểm yếu nữa của người trồng tiêu nói riêng và của ngành nông nghiệp nói chung là chưa có công nghệ chế biến. Hiện tại, hơn 80% sản phẩm tiêu của bà con nông dân là tiêu đen nên cho giá trị thấp, tiêu xuất khẩu chủ yếu là tiêu ở dạng sơ chế. Trên địa bàn tỉnh đã có 25 cơ sở chế biến hạt tiêu trắng với công suất 120 tấn nguyên liệu/năm, nhưng vẫn sử dụng phương pháp thủ công, nhỏ lẻ và chưa bảo đảm vệ sinh môi trường.

Để cây tiêu thực sự là cây công nghiệp chủ lực của tỉnh, các nhà khoa học nông nghiệp cho rằng: Nghiên cứu dịch hại để có biện pháp phòng trừ bệnh cho cây nọc vông, tìm giải pháp thay thế tối ưu nọc tiêu là việc cần làm ngay của ngành nông nghiệp. Việc nghiên cứu giống và quy trình chế biến cũng như xây dựng thương hiệu hạt tiêu Bà Rịa-Vũng Tàu đang rất cần sự phối hợp giữa các nhà khoa học và doanh nghiệp. Đó là những vướng mắc cần phải giải quyết để tăng sức cạnh tranh cho hạt tiêu của Bà Rịa - Vũng Tàu và ổn định sản xuất và tái đầu tư sản xuất của người nông dân.

Theo Báo BR-VT.