Theo cam kết WTO, ngay sau khi gia nhập các cam kết của Việt Nam ngay lập tức có hiệu lực. Điều này có nghĩa đến thời điểm này rất nhiều cam kết đã bắt đầu được thực hiện, nhiều cam kết mở cửa khác sắp đến thời hạn có hiệu lực. Trong khi các nhà đầu tư nước ngoài đang nóng lòng hướng đến Việt Nam tìm kiếm cơ hội thì dường như việc ban hành các văn bản hướng dẫn lại có vẻ chậm trễ. Chính Bộ trưởng Bộ Kế hoạch - Đầu tư Võ Hồng Phúc đã nhận định, vấn đề cải cách để thực hiện các cam kết WTO sẽ là điều mà các DN và các nhà tài trợ quan tâm nhất.

Nhà đầu tư nước ngoài nóng ruột

Ông Alain Cany Chủ tịch Phòng Thương mại châu Âu tại Việt Nam (Eurocham) nhấn mạnh, các nhà đầu tư nước ngoài đang quan tâm tới việc Việt Nam thực hiện các cam kết WTO của mình. Đại diện Phòng Thương mại và Công nghiệp Hàn Quốc (KORCHAM) tại Việt Nam ông Gunwhan đề nghị, Việt Nam cần đẩy mạnh quá trình ban hành, thi hành luật và các quy định đồng bộ với các cam kết WTO. Nhiều quy định đã được ban hành để thực hiện các cam kết WTO của Việt Nam nhưng dường như các văn bản còn thiếu, nhiều điểm mơ hồ và đôi khi mâu thuẫn nhau.

Thực hiện cam kết WTO cũng là 1 cách cải thiện môi trường đầu tư.

Theo ông Alain Cany, một lĩnh vực cụ thể được quan tâm nhưng dường như đang bị chậm trễ đó là biểu thời gian để các công ty có thể thực hiện quyền xuất khẩu và phân phối. Trong khi nghị định liên quan tới nhập khẩu và phân phối đã được ban hành vào tháng hai năm nay thì đến nay vẫn chưa có các hướng dẫn chi tiết và chưa có bất kỳ giấy phép nào được cấp.

Cùng về vấn đề thực hiện các cam kết WTO, Hiệp hội DN Úc tại Việt Nam, (AusCham) đã có một bảng liệt kê các vấn đề liên quan đến thực hiện cam kết WTO từ cam kết hàng hóa, cam kết dịch vụ như phân phối và du lịch... đang bị vướng mắc hoặc chậm trễ trong hướng dẫn thực hiện cam kết WTO.

AusCham nhấn mạnh, việc thực hiện cam kết của Việt Nam về dịch vụ cho đến nay vẫn chưa có tiến triển nhiều và điều này khiến cho nhà đầu tư có thể đặt câu hỏi về mức độ tuân thủ cam kết của Việt Nam trong một số trường hợp. Điều quan trọng là các cam kết cần phải được thể hiện thông qua các luật mà điều này cho đến nay vẫn chưa có tại nhiều lĩnh vực. Chính phủ Việt Nam cần tập trung thúc đẩy việc chuẩn bị các văn bản hướng dẫn cần thiết làm sao các nhà đầu tư nước ngoài có thể dựa vào những quy định rõ ràng này để thực hiện đầu tư nhanh chóng.

Ông Fred Burke - Trưởng nhóm công tác về lĩnh vực sản xuất và phân phối nói, một số lớn các DN đang mong đợi được hưởng các lợi ích từ việc Việt Nam gia nhập WTO nhưng điều này vẫn còn xa tầm tay.

Câu chuyện quyền nhập khẩu và phân phối cho DN nước ngoài vẫn tiếp tục được nhắc lại. Đại diện các DN nước ngoài tỏ ra không hài lòng khi Nghị định 23 của Chính phủ về vấn đề này đã được ban hành từ đầu năm những đến nay thông tư hướng dẫn vẫn chưa có. Và các cơ quan cấp phép đã được chỉ đạo là ngừng cấp phép để chờ thông tư hướng dẫn. 

Bên cạnh đó, một lĩnh vực khá nóng khác là việc hướng dẫn thành lập ngân hàng 100% vốn nước ngoài tại Việt Nam đã có hiệu lực từ 1/4/2007. Trước đó, Nghị định 22 của Chính phủ cũng đã đề cập vấn đề này. Tuy nhiên, cam kết này đến nay vẫn chưa được thực hiện  vì chưa có văn bản hướng dẫn ban hành. 

Ngay cả một nghị định quan trọng, chi phối tất cả các quá trình thực hiện cam kết WTO là nghị định hướng dẫn thi hành cam kết WTO hiện vẫn đang trong giai đoạn soạn thảo. Vì thế, thật dễ hiểu vì sao các nhà đầu tư nước ngoài tỏ ra nóng ruột. Họ có quyền đặt câu hỏi, bao giờ mới có thông tư hướng dẫn thực hiện để có thể hưởng các quyền lợi của mình theo cam kết WTO và trong khi đang chờ những hướng dẫn các cơ quan quản lý Việt Nam giải quyết quyền lợi nhà đầu tư thế nào?

Cam kết thực hiện và gấp rút hoàn thiện...

Trao đổi với báo chí về vấn đề này, Bộ trưởng Bộ Kế hoạch - Đầu tư Võ Hồng Phúc khẳng định, Việt Nam đảm bảo sẽ thực hiện đúng lộ trình đã cam kết trong WTO. Sắp tới đây Bộ Thương mại và Bộ Kế hoạch - Đầu tư sẽ có thông báo với các địa phương về những bước cụ thể thực hiện cam kết WTO về mở cửa thị trường, dịch vụ, một số mặt hàng, vấn đề mở chi nhánh thương mại tại Việt Nam, các siêu thị bán lẻ... Riêng về việc ban hành nghị định hướng dẫn thực hiện WTO, hiện nay Bộ Kế hoạch - Đầu tư đang soạn thảo và sẽ trình Chính phủ trong tháng 7 - 8 này để sớm ban hành.

Sẽ sớm có thông tư hướng dẫn về nhập khẩu và phân phối theo cam kết WTO. (Ảnh: Melinh)

Ông Trần Quốc Khánh, Vụ truởng Vụ Đa biên - Bộ Thương mại nhấn mạnh, Việt Nam có ý định thực hiện ngay những cam kết WTO của mình. Việt Nam coi đó không chỉ là nghĩa vụ một thành viên WTO mà còn là một cách cải thiện môi trường đầu tư. Các cơ quan Việt Nam đang đẩy nhanh quá trình soạn thảo văn bản hướng dẫn thực hiện WTO. Tuy nhiên, chưa đạt tiến độ như mong muốn vì gặp phải những sự phức tạp cũng như tính đa ngành của các cam kết. Vì vậy Bộ Thương mại rất cần có thời gian và những đóng góp của DN để xử lý các vấn đề khó chưa có tiền lệ.

Vấn đề mà đại diện DN chờ đợi ở Bộ Thương mại tại diễn đàn này là thông tư hướng dẫn Nghị định 23 về nhập khẩu và phân phối hàng hóa được ông Khánh cho biết, hiện bản dự thảo đã gửi đến các bộ xin ý kiến và sẽ sớm đăng tải trên website Bộ Thương mại để lấy ý kiến. Bên cạnh đó, ngày 21/5 Bộ Thương mại đã công bố lộ trình hoạt động mua bán hàng hóa và các hoạt động liên quan trực tiếp đến mua bán hàng hóa. Đây là tài liệu quan trọng liên quan đến thực thi Nghị định 23 và rất có thể nó sẽ  là cơ sở đẩy mạnh việc phân cấp cho các tỉnh sớm thực hiện vấn đề này.

Không chỉ dừng lại ở việc cam kết mở cửa các lĩnh vực theo cam kết WTO đúng lộ trình, tại diễn đàn lần này, Bộ Kế hoạch - Đầu tư đã cho biết một quan điểm rất thoáng trong nghị định thi hành cam kết WTO khiến nhiều nhà đầu tư rất bất ngờ.

Ông Phạm Mạnh Dũng - Vụ trưởng Vụ Pháp chế, Bộ Kế hoạch - Đầu tư cho biết: Chúng tôi nhìn cam kết WTO trong quá trình phát triển. Chúng ta đều biết, một số lĩnh vực Việt Nam đã thực hiện mở cửa trong nhiều năm qua hơn cả cam kết. Vì vậy, để đáp ứng nhu cầu phát triển, trong nghị định cũng thể hiện quan điểm những lĩnh vực cần  mở cửa sớm để có lợi cho nền kinh tế thì Việt Nam sẽ thực hiện.

Liên quan đến những cam kết WTO về dịch vụ, quan điểm Bộ Kế hoạch - Đầu tư khi xây dựng nghị định là những lĩnh vực nào mà Việt Nam cam kết trong 108 phân ngành dịch vụ thì chắc chắn sẽ thực hiện theo cam kết. Hơn thế, điều đó không có nghĩa là không cho phép nhà đầu tư vào những lĩnh vực mà Việt Nam không cam kết. Mà tùy theo nhu cầu phát triển kinh tế Việt Nam sẽ cho phép các nhà đầu tư vào kinh doanh chứ không phải đóng cửa hoàn toàn những gì VN không cam kết.

Thậm chí, đại diện Bộ Kế hoạch - Đầu tư còn cho biết, quan điểm của Bộ Kế hoạch - Đầu tư là những gì mà luật pháp Việt Nam hiện nay đang có hiệu lực ưu đãi cao hơn cam kết WTO thì sẽ thực hiện theo quy định pháp luật chứ không nhất thiết tuân theo cam kết WTO. Điều này cho thấy, Việt Nam luôn có một thái độ tôn trọng, bảo vệ và tạo điều kiện thuận lợi cho các nhà đầu tư, những người đã gắn bó và góp sức phát triển kinh tế Việt Nam.

Theo VietNamNet.